وبلاگ
اشتراک گذاری :
کلسیم در گاوهای شیری؛ نکاتی مهم درباره هیپوکلسیمی و مدیریت آن
کلسیم یکی از مهمترین مواد معدنی در تغذیه و سلامت گاوهای شیری است و اهمیت آن در دوره انتقال، یعنی روزهای قبل و بعد از زایش، بیشتر از هر زمان دیگری میشود.
در یکی از وبینارهای تخصصی سایت Hoard’s Dairyman، موضوع «گاوها و کلسیم» توسط دکتر اوتزل، متخصصی که بیش از ۳۰ سال در زمینه متابولیسم کلسیم در گاوهای شیری فعالیت کرده است، مورد بررسی قرار گرفت.
در این وبینار مطالب گستردهای مطرح شد که همه آنها در قالب یک مقاله قابل ارائه نیست؛ با این حال، برخی از مهمترین نکات مطرحشده را میتوان برای مدیریت بهتر گاوهای شیری مورد توجه قرار داد.
توازن منفی کلسیم تا چه زمانی ادامه دارد؟
یکی از نکات قابل توجه این است که توازن منفی کلسیم میتواند تا حدود سه ماه پس از شروع شیردهی ادامه داشته باشد. بنابراین مدیریت کلسیم نباید تنها به چند روز اطراف زایش محدود شود و وضعیت گاو در ماههای ابتدایی شیردهی نیز اهمیت دارد.
آستانه هیپوکلسیمی چقدر است؟
بر اساس مطالب مطرحشده در این وبینار، عدد ۸/۶ میلیگرم در دسیلیتر به عنوان آستانه مهم برای هیپوکلسیمی در سرم خون در نظر گرفته میشود؛ عددی که با مقدار ۸ میلیگرم در دسیلیتر که پیشتر بیشتر مورد استفاده قرار میگرفت، تفاوت دارد.
یکی از مسائل مهمتر، شیوع بالای هیپوکلسیمی تحتبالینی در گلههاست. حتی در گلههایی که از نمکهای آنیونی در برنامه تغذیهای استفاده میکنند، بیش از ۵۰ درصد گاوهای شکم دوم و بالاتر ممکن است دچار درجاتی از هیپوکلسیمی تحتبالینی شوند.
این موضوع نشان میدهد که برای کنترل این مشکل، نمیتوان تنها به یک راهکار تغذیهای متکی بود و باید مجموعهای از اقدامات مدیریتی و تغذیهای را در نظر گرفت.
هیپوکلسیمی فقط یک مشکل مربوط به کلسیم نیست
کاهش کلسیم خون میتواند پیامدهای مختلفی برای گاو داشته باشد. از جمله این پیامدها میتوان به:
- کاهش مصرف ماده خشک
- افزایش خطر کتوز
- افزایش احتمال جابهجایی شیردان
- کاهش تولید شیر
- تضعیف عملکرد سیستم ایمنی
اشاره کرد.
هیپوکلسیمی همچنین میتواند با افزایش سطح کورتیزول همراه شود. افزایش کورتیزول ممکن است عملکرد سیستم ایمنی را تحت تأثیر قرار دهد و باعث کاهش تعداد و عملکرد نوتروفیلها شود. در نتیجه، زمینه برای بروز برخی بیماریهای ثانویه مانند متریت افزایش پیدا میکند.
ارتباط مشکلات زایمان با هیپوکلسیمی
به نظر میرسد نوع زایمان نیز با وضعیت کلسیم گاو ارتباط داشته باشد. گاوهایی که دچار سختزایی، مردهزایی یا دوقلوزایی شدهاند، بیشتر در معرض هیپوکلسیمی قرار دارند.
بنابراین پس از چنین زایشهایی، توجه بیشتر به وضعیت متابولیکی گاو و تأمین نیازهای آن اهمیت ویژهای دارد.
بهترین روش مقابله با هیپوکلسیمی تحتبالینی چیست؟
یکی از پرسشهای مطرحشده توسط دکتر اوتزل در این وبینار این بود که برای مقابله با هیپوکلسیمی تحتبالینی در فارمها چه روشی مناسبتر است؟
دیدگاه غالب شرکتکنندگان این بود که بهتر است از ترکیبی از راهکارهای تغذیهای و مکملسازی کلسیم پس از زایش استفاده شود. در این رویکرد، استفاده از نمکهای آنیونی و تأمین منیزیم کافی در کنار خورانیدن مکملهای کلسیمی مورد توجه قرار میگیرد.
چرا منیزیم اهمیت دارد؟
منیزیم نقش مهمی در تنظیم متابولیسم کلسیم دارد. این ماده معدنی برای ترشح پاراتورمون و سنتز ویتامین D ضروری است و از این طریق به تنظیم وضعیت کلسیم بدن کمک میکند.
برای گاوهای نزدیک زایش، حدود ۳۰ تا ۵۰ گرم منیزیم در روز به عنوان نیاز تقریبی مطرح شده است.
کدام گاوها بیشتر از مکمل کلسیم سود میبرند؟
تمام گاوها الزاماً به یک اندازه از مکملهای کلسیمی سود نمیبرند. بر اساس مطالب ارائهشده، گاوهای لنگ پس از زایش در مقایسه با گاوهای سالم میتوانند از خورانیدن کلسیم منفعت بیشتری ببرند و احتمال بروز مشکلات سلامتی در آنها کاهش پیدا کند.
همین الگو در مورد گاوهای پرتولید نیز مشاهده میشود. گاوهایی که در دوره شیردهی قبلی تولید شیر بالاتری داشتهاند، ممکن است پاسخ بهتری به دریافت مکملهای کلسیمی پس از زایش نشان دهند.
بهترین منبع برای نوشیدنی کلسیم کدام است؟
در ادامه وبینار، دکتر اوتزل درباره انتخاب منبع مناسب کلسیم خورانیدنی نیز سؤال کردند. گزینههای مطرحشده شامل:
- کلرید کلسیم
- پروپیونات کلسیم
- کربنات کلسیم
بود.
بیشتر شرکتکنندگان پروپیونات کلسیم را انتخاب کردند، اما دیدگاه شخصی دکتر اوتزل استفاده از کلرید کلسیم بود.
البته هنگام استفاده از کلرید کلسیم باید دقت کافی داشت؛ زیرا در صورت خورانیدن نامناسب، احتمال ورود یا استنشاق آن به دستگاه تنفسی وجود دارد.
چه زمانی پس از تزریق وریدی کلسیم، مکمل خوراکی بدهیم؟
در گاوهایی که به دلیل تب شیر تحت درمان قرار گرفته و کلسیم به صورت وریدی دریافت کردهاند، توصیه مطرحشده این بود که حدود ۱۲ ساعت پس از تزریق وریدی کلسیم، استفاده از مکملها یا نوشیدنیهای کلسیمی مورد توجه قرار گیرد.
جمعبندی
مدیریت کلسیم یکی از بخشهای مهم برنامه مدیریت گاوهای انتقالی است. هیپوکلسیمی، بهخصوص نوع تحتبالینی آن، میتواند بدون بروز علائم واضح در تعداد قابل توجهی از گاوها وجود داشته باشد و از طریق کاهش مصرف خوراک، افزایش خطر بیماریهای متابولیکی و تضعیف سیستم ایمنی، عملکرد گاو را تحت تأثیر قرار دهد.
بنابراین برای مدیریت بهتر این مشکل، باید مجموعهای از عوامل شامل جیره مناسب، استفاده اصولی از نمکهای آنیونی، تأمین منیزیم کافی، شناسایی گاوهای پرخطر و استفاده هدفمند از مکملهای کلسیمی پس از زایش در نظر گرفته شود.
در نهایت، شناخت گاوهای پرخطر و اجرای یک برنامه منظم برای دوره انتقال میتواند نقش مهمی در کاهش مشکلات متابولیکی و بهبود سلامت و عملکرد گاوهای شیری داشته باشد.
