متیونین پوشش‌دار در تغذیه گوساله؛ راهکاری برای رشد بهتر و استفاده مؤثرتر از خوراک

رشد مناسب گوساله در ماه‌های ابتدایی زندگی، یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده عملکرد آینده گله است. در این دوره، تأمین انرژی، پروتئین و اسیدهای آمینه موردنیاز بدن اهمیت زیادی دارد. در میان اسیدهای آمینه ضروری، متیونین جایگاه ویژه‌ای دارد؛ اما در گوساله‌ها، تأمین مقدار کافی متیونین قابل جذب همیشه ساده نیست.

یکی از راهکارهای مؤثر برای افزایش دسترسی گوساله به این اسیدآمینه، استفاده از متیونین پوشش‌دار یا مقاوم به تخریب شکمبه است. این ترکیبات به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بخش قابل توجهی از متیونین را از محیط شکمبه عبور دهند تا در روده کوچک آزاد و جذب شود.

متیونین چیست و چه اهمیتی برای گوساله دارد؟

متیونین یک اسیدآمینه ضروری است؛ به این معنا که بدن حیوان قادر به تولید مقدار کافی از آن نیست و باید آن را از طریق جیره دریافت کند. این اسیدآمینه در فرآیندهای مختلف بدن، از جمله ساخت پروتئین، رشد بافت‌های عضلانی، عملکرد کبد و حمایت از سیستم ایمنی نقش دارد [Seymour, 2016].

اهمیت متیونین فقط به رشد عضلات محدود نمی‌شود. این اسیدآمینه در تولید ترکیباتی مانند گلوتاتیون نیز مشارکت دارد؛ ترکیباتی که در مقابله با استرس اکسیداتیو و حفظ سلامت سلول‌ها نقش دارند.

بنابراین، زمانی که متیونین جیره از نظر مقدار یا قابلیت دسترسی محدود باشد، ممکن است بخشی از ظرفیت رشد و سلامت گوساله تحت تأثیر قرار گیرد.

چرا متیونین معمولی همیشه کافی نیست؟

با آغاز مصرف خوراک جامد، شکمبه گوساله به‌تدریج فعال‌تر می‌شود. در نشخوارکنندگان، بسیاری از مواد مغذی وارد محیط شکمبه شده و تحت تأثیر جمعیت میکروبی آن قرار می‌گیرند.

متیونین نیز می‌تواند پیش از رسیدن به محل جذب، توسط میکروارگانیسم‌های شکمبه تجزیه یا مصرف شود. در نتیجه، تمام مقدار متیونین موجود در خوراک لزوماً به شکل دست‌نخورده به روده کوچک نمی‌رسد.

اینجاست که مفهوم متیونین محافظت‌شده در برابر شکمبه اهمیت پیدا می‌کند.

متیونین پوشش‌دار چگونه کار می‌کند؟

متیونین پوشش‌دار با استفاده از فناوری‌هایی تولید می‌شود که هدف آن‌ها کاهش تخریب ماده در شکمبه و افزایش انتقال آن به بخش‌های پایین‌تر دستگاه گوارش است.

در برخی محصولات، متیونین توسط یک پوشش محافظ احاطه می‌شود تا در شرایط شکمبه پایداری بیشتری داشته باشد. در برخی فناوری‌های دیگر نیز از شکل‌ها یا مشتقاتی استفاده می‌شود که قابلیت دسترسی به متیونین را در روده افزایش می‌دهند [Molano et al., 2020].

در حالت ایده‌آل، متیونین محافظت‌شده از شکمبه عبور کرده و پس از رسیدن به روده کوچک آزاد می‌شود؛ سپس می‌تواند جذب شده و در اختیار بافت‌های بدن قرار گیرد.

متیونین چه نقشی در رشد گوساله دارد؟

۱. حمایت از ساخت پروتئین و افزایش رشد

برای رشد بافت‌های بدن، وجود تمام اسیدهای آمینه ضروری در نسبت مناسب اهمیت دارد. متیونین یکی از اسیدهای آمینه‌ای است که می‌تواند در محدود کردن سنتز پروتئین نقش داشته باشد.

زمانی که نیاز گوساله به متیونین به‌خوبی تأمین شود، امکان استفاده مؤثرتر از سایر اسیدهای آمینه برای ساخت بافت‌های جدید فراهم می‌شود.

برخی مطالعات نیز ارتباط مصرف متیونین با بهبود افزایش وزن روزانه (ADG) و ضریب تبدیل خوراک (FCR) را گزارش کرده‌اند [Nikookalam et al., 2024].

۲. پشتیبانی از سیستم ایمنی

دوره‌های ابتدایی زندگی، به‌خصوص زمان از شیرگیری، برای گوساله همراه با تغییرات قابل توجه تغذیه‌ای و فیزیولوژیک است. در این شرایط، تأمین مواد مغذی مورد نیاز سیستم ایمنی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

متیونین در تولید ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند گلوتاتیون و برخی فرآیندهای مرتبط با پاسخ‌های دفاعی بدن نقش دارد. به همین دلیل، تأمین مناسب آن می‌تواند به حفظ وضعیت عمومی سلامت گوساله کمک کند [Seymour, 2016; Wang et al., 2021].

۳. کمک به عملکرد کبد و متابولیسم

کبد یکی از مهم‌ترین اندام‌های متابولیک بدن است و در تنظیم سوخت‌وساز مواد مغذی نقش دارد. متیونین در مسیرهای متابولیکی مختلف کبدی مشارکت می‌کند و از این طریق می‌تواند در استفاده مناسب‌تر از مواد مغذی نقش داشته باشد.

این موضوع در شرایطی که گوساله با تغییرات جیره یا استرس‌های متابولیکی مواجه است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

تأثیر متیونین پوشش‌دار بر عملکرد گوساله

تحقیقات انجام‌شده در زمینه مکمل‌سازی متیونین نشان می‌دهد که تأمین مناسب این اسیدآمینه می‌تواند برخی شاخص‌های عملکردی گوساله را بهبود دهد.

در یک مطالعه، گوساله‌های دریافت‌کننده متیونین در مقایسه با گروه شاهد، افزایش وزن بیشتری داشتند و برای دستیابی به وزن‌گیری، به خوراک کمتری نیاز داشتند. همچنین تفاوت‌هایی در برخی شاخص‌های خونی از جمله هموگلوبین و تعداد گلبول‌های قرمز گزارش شد [Nikookalam et al., 2024].

البته میزان پاسخ حیوان به مکمل متیونین به عواملی مانند ترکیب جیره، سن، وضعیت سلامت، میزان پروتئین و کیفیت سایر مواد مغذی بستگی دارد.

متیونین و مصرف خوراک در دوره از شیرگیری

از شیرگیری یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی گوساله است. در این زمان، وابستگی حیوان به شیر کاهش پیدا می‌کند و مصرف خوراک جامد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

اگر جیره به‌درستی تنظیم نشده باشد، تغییرات این دوره می‌تواند با کاهش مصرف خوراک یا افت رشد همراه شود. برخی شواهد نشان می‌دهند که تأمین مناسب متیونین می‌تواند در حمایت از مصرف خوراک و سازگاری بهتر گوساله با جیره جامد مؤثر باشد [Molano et al., 2020].

در واقع، هدف فقط افزایش مصرف خوراک نیست؛ بلکه باید شرایطی فراهم شود که مواد مغذی مصرف‌شده با راندمان بیشتری برای رشد و حفظ سلامت استفاده شوند.

آیا متیونین می‌تواند مصرف نیتروژن را بهینه کند؟

یکی دیگر از جنبه‌های مهم تأمین متعادل اسیدهای آمینه، استفاده مؤثرتر از پروتئین جیره است.

هنگامی که یکی از اسیدهای آمینه ضروری در جیره محدود باشد، استفاده از سایر اسیدهای آمینه برای ساخت پروتئین نیز ممکن است ناکارآمد شود. در چنین شرایطی، بخشی از نیتروژن اضافی از طریق ادرار و مدفوع دفع خواهد شد.

تأمین مناسب متیونین می‌تواند به بهبود استفاده از نیتروژن و افزایش سهم نیتروژن مصرف‌شده در مسیر رشد کمک کند. برخی مطالعات نیز کاهش شاخص‌هایی مانند نیتروژن اوره خون (BUN) و بهبود استفاده از نیتروژن را در ارتباط با تأمین مناسب اسیدهای آمینه گزارش کرده‌اند [Shu et al., 2023; Abdel-Latif et al., 2021].

این موضوع از دو جهت اهمیت دارد: افزایش راندمان استفاده از خوراک و کاهش اتلاف نیتروژن در دامداری.

چه گوساله‌هایی ممکن است بیشتر به متیونین پوشش‌دار نیاز داشته باشند؟

استفاده از متیونین پوشش‌دار باید بر اساس شرایط واقعی جیره و نیاز حیوان انجام شود. با این حال، توجه به آن در شرایط زیر می‌تواند اهمیت بیشتری داشته باشد:

• دوره از شیرگیری: زمانی که جیره گوساله تغییر می‌کند و مصرف خوراک جامد افزایش می‌یابد.
• جیره‌های دارای منابع پروتئینی گیاهی: در این جیره‌ها بررسی تعادل اسیدهای آمینه ضروری اهمیت ویژه‌ای دارد.
• جیره‌هایی که از نظر متیونین محدود هستند: حتی اگر مقدار پروتئین خام جیره مناسب باشد، ممکن است برخی اسیدهای آمینه ضروری به اندازه کافی در دسترس نباشند.
• دوره‌های استرس: در زمان‌هایی مانند از شیرگیری، جابه‌جایی یا بیماری، نیاز به حمایت تغذیه‌ای مناسب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند [Wang et al., 2021].

متیونین پوشش‌دار؛ یک انتخاب برای تغذیه دقیق‌تر

در تغذیه مدرن گوساله، تنها مقدار پروتئین خام جیره اهمیت ندارد؛ بلکه کیفیت پروتئین و تعادل اسیدهای آمینه نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

متیونین پوشش‌دار می‌تواند یکی از ابزارهای تغذیه‌ای برای افزایش دسترسی گوساله به این اسیدآمینه ضروری باشد. با عبور بهتر متیونین از شکمبه و آزادسازی آن در روده، امکان جذب مؤثرتر و استفاده از آن در فرآیندهای مختلف بدن فراهم می‌شود.

با این حال، مقدار مصرف و ضرورت استفاده از این مکمل باید بر اساس جیره، سن گوساله، میزان مصرف خوراک، شرایط مدیریتی و نظر متخصص تغذیه تعیین شود.

چرا Mepron؟

متیونین پوشش‌دار Mepron یکی از گزینه‌های قابل استفاده برای تأمین متیونین مقاوم به تخریب شکمبه در برنامه‌های تغذیه‌ای نشخوارکنندگان است.

هدف از استفاده چنین محصولی، افزایش دسترسی حیوان به متیونین در محل مناسب جذب و در نتیجه کمک به تأمین نیازهای اسیدآمینه‌ای بدن است.

جمع‌بندی

گوساله‌ای که در ماه‌های ابتدایی زندگی رشد مناسبی داشته باشد، شانس بیشتری برای تبدیل شدن به دام سالم و پربازده در آینده خواهد داشت. به همین دلیل، توجه به جزئیات جیره و تأمین متعادل مواد مغذی از اهمیت بالایی برخوردار است.

متیونین پوشش‌دار با هدف افزایش دسترسی متیونین به روده کوچک، می‌تواند در برنامه‌های تغذیه‌ای دقیق گوساله مورد استفاده قرار گیرد و در کنار یک جیره متعادل، به بهبود رشد، استفاده بهتر از پروتئین، حمایت از عملکرد سیستم ایمنی و افزایش راندمان خوراک کمک کند.

در میان گزینه‌های موجود، Mepron می‌تواند به‌عنوان یک منبع متیونین پوشش‌دار در برنامه تغذیه گوساله‌ها مورد بررسی قرار گیرد.

منابع

• Seymour, W. M. (2016).
• Molano, R. et al. (2020).
• Wang, Y. et al. (2021).
• Abdel-Latif, M. A. et al. (2021).
• Shu, J. et al. (2023).
• Nikookalam, M. et al. (2024).

مقاله مرتبط

اهمیت متیونین پوشش‌دار در تغذیه گاو شیری